آقا على مدرس زنوزى طهرانى (مدرس) (حكيم مؤسس)

73

مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى (فارسى)

5 - رساله سرگذشت ، بين جمادى الاولى تا ذى قعده 1307 . 6 - مقدمه شرح اسرار الآيات ، ذى قعده 1307 ( آخرين اثر ) 7 - 7 . تقسيم آثار حكيم مؤسس از حيث شهرت و معروفيت بين كتب ، رسائل و تعليقات آقا على سه اثر از بقيه مشهورتر است ، تا آنجا كه گاهى وى را به نام يكى از سه اثر معرفى مىكنند ( صاحب بدايع ، صاحب سبيل الرشاد ، صاحب تعليقه بر اسفار ) آن سه اثر عبارتند از : 1 - بدايع الحكم ( مشهورترين اثر وى ) 2 - سبيل الرشاد فى اثبات المعاد 3 - تعليقات الاسفار . پرنسخه‌ترين اثر آقا على سبيل الرشاد است كه غير از چاپ سنگى 6 نسخهء مخطوط متفاوت از آن بدست آورديم . بعد از آن رسالة فى التوحيد كه داراى 5 نسخهء خطى متفاوت است . دو رسالهء مباحث الحمل و الوجود الرابط نيز از شهرت نسبتا قابل توجهى برخوردارند . اكثر آثار آقا على حتى در نزد اهل فن نيز ناشناخته است كه باعث تأسف مىباشد . 8 - 7 . آثار آقا على از حيث عنايت ديگر حكما به آنها ( از طريق شرح ، حاشيه ، نقد ، اقتباس ) 1 - از آثار آقا على رسالهء سبيل الرشاد بيش از ديگر آثارش مورد عنايت حكما قرار گرفته است . محمد على كرمانشاهى از شاگردان آقا على بر آن حواشى توضيحى نگاشته است . « 1 » ميرزا ابو الحسن رفيعى قزوينى ( م 1395 ) در حل مشكلات آن تعليقاتى دارد . « 2 » مرحوم آيت الله شيخ محمد حسين غروى اصفهانى ( م 1361 ) شاگرد شاگرد آقا على در

--> ( 1 ) . حواشى محمد على كرمانشاهى در پاورقى رساله سبيل الرشاد فى اثبات المعاد در جلد دوم مجموعه مصنفات حكيم مؤسس درج شده است . ( 2 ) . « استاد ميرزا ابو الحسن قزوينى قدس الله روحه فى النشأت العقلية و المثالية بر مشكلات رسالهء سبيل الرشاد حواشى نوشته‌اند » سيد جلال الدين آشتيانى ، شرح بر زاد المسافر ملا صدرا ، معاد جسمانى ، پاورقى صفحهء 302 . در مجموعهء رسائل و مقالات فلسفيه علامه رفيعى قزوينى ( با مقدمه و تصحيح غلامحسين رضانژاد ، تهران ، 1367 ) اين حواشى به چشم نمىخورد . تنها حاشيهء بدست آمده از ميرزا ابو الحسن قزوينى را به نقل از صفحه 302 و 303 شرح زاد المسافر ملا صدرا در ذيل رساله سبيل الرشاد نقل كرده‌ايم .